Thương nhớ tháng mười - Truyện ngắn dự thi của Bách Mỵ (Đà Nẵng)
Tết Nguyên đán là thời điểm đầu của chu kỳ năm mới. Khi căn cứ vào các sử liệu và văn hóa dân gian, chúng ta khó xác định người Việt bắt đầu ăn tết vào dịp lập xuân từ khi nào; tuy nhiên, nhắc về nguồn gốc tết chúng ta lại có nhiều thông tin thú vị.PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ, Giảng viên cao cấp Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho biết, người Việt cổ sớm hiểu và xác định Tết Nguyên đán là mở đầu cho một năm nông lịch nhờ vào khả năng nhận thức sự tuần hoàn của thời tiết và sự thích ứng của vụ mùa ngoài đồng. Từ thời cổ đại, khi tổ tiên người Việt nhận thức được sự chuyển giao của thời tiết và chu kỳ thời gian trong năm đã có một số hình thức sơ khai về việc xác lập chu kỳ tuần hoàn và tổ chức đón tết. Khảo cứu về phong tục của người Bách Việt cổ, trong đó có tổ tiên Lạc Việt, cho thấy ngày tết đầu năm trước đây rơi vào đầu tháng 11 âm lịch (ứng với tháng Tý), chứ không phải đầu tháng giêng (tháng Dần). Cụ thể, người Việt xưa không dùng số đếm để gọi ngày, tháng mà dùng Thiên can – Địa chi để gọi tên, chẳng hạn hết tháng Tý thì tới tháng Sửu, rồi đến Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi là hết một năm. Giờ Tý là giờ chuyển giao giữa hai ngày trong đêm, tháng Tý là tháng lạnh nhất trong năm - tháng 11, ứng với thời điểm Đông chí, thời điểm để bắt đầu một chu kỳ đếm mới. Lúc này mùa màng cũng đã kết thúc, người Việt xưa nghỉ ngơi để chờ đến khi thời tiết ấm lên mới tính tới việc gieo cấy mùa sau. Vì vậy, họ đã chọn đầu tháng Tý (tức tháng 11 âm lịch) để ăn tết. Tính từ đầu tháng 11 cho tới đầu tháng 5 năm sau là trọn 6 tháng; do đó, người Việt gọi Tết Đoan ngọ ngày mùng 5.5 âm lịch là Tết nửa năm. "Có giả thuyết cho rằng, tháng 11 ở Việt Nam trời chưa quá lạnh, người Việt cổ có thể tổ chức các hoạt động đón tết. Trong khi đó, ở Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản… tháng 11 là bắt đầu vào chính đông, quá lạnh không ăn tết được nên họ phải tính toán lựa chọn thời điểm tiết lập xuân để ăn tết, chính vì thế họ xác định tết âm lịch vào tháng Dần (tức tháng giêng, ngay trước hoặc sau tiết lập xuân). Họ xác định tháng Dần là tháng đầu năm, gọi là "Chính nguyệt" (tức tháng chính trong năm). Quá trình này diễn ra rất sớm trong lịch sử, dưới nhãn quan "di phong định tục" . Trong quá trình tiếp xúc văn hóa và hội nhập, người Việt cổ đã dần chuyển đổi tổ chức đón tết từ đầu tháng Tý (tháng 11) sang đầu tháng Dần (tháng giêng) như ngày nay vậy", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ chia sẻ.Trước đây không lâu, một số làng quê ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ - nơi được cho là vùng đất kinh đô xưa của nhà nước Văn Lang xưa của các vị vua Hùng còn lưu lại một số tập tục cổ (như tục ăn đất khoán hun khói, tục làm lễ mở cửa rừng...) gợi về ký ức của ngày tết cổ xưa vào đầu tháng 11 của người Việt cổ. Một số gia đình người Việt gốc Hoa ở Đồng bằng sông Cửu Long vốn có nền tảng Bách Việt cổ cũng tổ chức cúng tết Đông chí bằng chè trôi nước, bánh ngọt và trái cây, coi tết Đông chí là ngưỡng thêm tuổi mới của mọi người. Như đã nói, trên đây là một giả thuyết cần có nhiều khảo cứu hơn nữa để làm rõ hơn vấn đề.Theo PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ, khó có thể biết rõ người Việt xưa ăn tết thế nào nhưng cơ bản tết không thay đổi về ý nghĩa. Tết xưa còn lưu lại trong ký ức người Việt Nam hôm nay chỉ có thể là ký ức tết từ thời bao cấp hay ở giai đoạn đầu của cải cách – mở cửa mà thôi. Phong tục ngày tết xưa về cơ bản thể hiện sinh động các ý nghĩa tạ ơn đất trời, thần linh và tổ tiên, củng cố mối quan hệ vốn có của gia đình - dòng tộc, thực hiện các nghi lễ cổ truyền để chào đón năm mới và truyền dạy văn hóa cho các thế hệ con cháu, củng cố và mở rộng giao tiếp với láng giềng xung quanh, tổng kết – đúc kết kinh nghiệm của năm cũ và gửi gắm mong ước cho năm mới, chuẩn bị tâm thế mới cho năm làm việc tiếp theo. Nhìn chung, dù là tết xưa hay tết nay gì đi nữa thì ngày tết vẫn là dịp để chúng ta nhìn lại những thành quả của năm cũ và rút ra bài học cho năm mới (đối với cá nhân) và củng cố truyền thống gia đình và các mối quan hệ (đối với xã hội). Ông Thơ cho rằng, trước đây, cuộc sống hằng ngày chưa thật đủ đầy nên người ta mong đến tết để được nghỉ ngơi, ăn ngon, mặc đẹp. Vậy nên mới có câu:Cu kêu 3 tiếng cu kêuMong mau tới tết dựng nêu ăn chè.Còn ngày nay, cuộc sống no ấm hơn nên việc ăn mặc không là vấn đề nữa. Thay vào đó, sau một năm làm việc vất vả, dịp tết được nghỉ dài ngày, nhiều người quay về gia đình đoàn tụ và đón tết với gia đình trong khi không ít người muốn được nghỉ ngơi, giải trí, giao tiếp (không muốn các nghi lễ theo họ là "rườm rà"), hoặc đi du lịch..., nên dường như có sự chuyển dịch từ "ăn tết" sang "chơi tết". Dù vậy, dù là "ăn tết", "chơi tết" hay gì đi nữa thì các nghi lễ truyền thống trong dịp tết như cúng ông Táo, cúng tất niên và đ1n ông bà tổ tiên về ăn tết, cúng giao thừa, mừng tuổi ông bà cha mẹ, lì xì trẻ thơ, chúc tết dòng họ, láng giềng, thăm viếng thầy cô cũ thưở thiếu thời, tạ ơn những quý nhân đã giúp đỡ trong đời... vẫn được ưu tiên gìn giữ. Nói cách khác, các ý nghĩa cơ bản của ngày tết vẫn được giữ nguyên trạng qua phong tục và nghi lễ, việc tổ chức "ăn tết" hay "chơi tết" chỉ là hình thức thích ứng của cuộc sống đương đại. Cũng cần nhấn mạnh rằng, các phong tục, nghi lễ quan trọng trong mấy ngày tết chỉ đẹp khi chúng ta không tạo gánh nặng các thành viên gia đình, nhất là phụ nữ (chẳng hạn bắt buộc phải mâm cao cỗ đầy, nấu nướng phải tươm tất nhiều món, gánh nặng con cháu làm ăn xa quay về phải "lễ nghĩa" đầy đủ với cả họ, cả làng...). Tết là dịp sum vầy để củng cố hay xây đắp truyền thống gia đình, chúng ta cần chú ý đến nhu cầu được nghỉ ngơi, chơi tết của phụ nữ trong nhà và những người trẻ vốn đã vất vả ngược xuôi mưu sinh trong suốt năm qua. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, dù là ăn tết hay chơi tết chúng ta cũng cần chú ý yếu tố về sự ấm cúng của gia đình, đặc biệt là những người có tuổi, ông bà cao tuổi vì ngày tết là khoảng thời gian thiêng liêng để các bậc cao niên được sống trong không gian thiêng liêng của gia đình, được tương tác, đối thoại và thể hiện lòng tôn kính, kính nhớ với tổ tiên. Đối với nhiều gia đình Việt Nam, bàn thờ tổ tiên những ngày tết phải đầy đủ lễ phẩm và nhang khói, có như vậy họ mới cảm thấy ấm cúng, an lòng. Vậy nên người trẻ mong muốn tổ chức chơi tết (như mời bố mẹ đi du lịch xa nhà chẳng hạn) phải lưu ý việc này."Do đó, nếu người trẻ mong muốn mời ba mẹ rời quê lên thành phố ăn tết hay cùng nhau đi du lịch đó đây mà ba mẹ từ chối thì không nên buồn, bởi ba mẹ và những người lớn trong nhà còn có những nhiệm vụ phải làm để giữ lửa, giữ phong tục, giao tiếp với người tổ tiên đã khuất", PGS.TS Nguyễn Ngọc Thơ lưu ý.Thêm vào đó, những ai đang làm bố làm mẹ cần chú ý tạo điều kiện để con trẻ được trải nghiệm không khí tết qua những tập tục cổ truyền như cùng bố mẹ tảo mộ ông bà, bài trí bàn thờ, dán liễn xuân, quây quần bên nồi bánh chưng/bánh tét và sum họp đêm giao thừa, được mặc trang phục đẹp nhất chúc tết ông bà cha mẹ, mừng tuổi dòng họ, láng giềng, khuyến khích các con biết thể hiện lòng biết ơn đối với gia đình, thầy cô, láng giềng. Tất cả những hình ảnh ấy sẽ kết thành ký ức tuổi thơ thật đẹp về ngày tết, sẽ theo các con suốt cuộc đời, và sẽ thôi thúc chúng thực hiện những điều tương tự đối với thế hệ sau nữa khi chúng trưởng thành.Nóng: Kim Ánh tỏa sáng, thể thao Việt Nam có tấm vé thứ 5 dự Olympic Paris
Tin vui là nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nutrients đã phát hiện một chất bổ sung được sử dụng rộng rãi có thể là cứu tinh cho bệnh tiểu đường, theo trang tin khoa học ScitechDaily.Mức đường huyết cao, nếu không được kiểm soát, có thể gây tổn thương cho tim, mắt, thận, dây thần kinh và mạch máu. Mặc dù có rất nhiều cách khác nhau để kiểm soát lượng đường cao, nhưng một nghiên cứu đột phá đã chỉ ra rằng dầu cá có thể là phép màu kỳ diệu.Các nhà khoa học tại Đại học Cruzeiro do Sul (Brazil) đã tiến hành nghiên cứu trên chuột có lượng đường trong máu cao do kháng insulin - tình trạng giống với bệnh tiểu đường loại 2.Kết quả cho thấy dầu cá giúp đảo ngược tình trạng kháng insulin bằng cách điều chỉnh tình trạng viêm, từ đó cải thiện khả năng kiểm soát lượng đường trong máu. Các nhà nghiên cứu cho biết axit béo omega-3 có trong dầu cá có thể giúp giảm lượng đường trong máu bằng cách cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm.Cụ thể, họ đã phát hiện ra rằng bổ sung dầu cá 3 lần mỗi tuần trong 8 tuần đã giúp những con chuột bị bệnh tiểu đường giảm tình trạng kháng insulin, đồng thời cải thiện mức đường huyết, các dấu hiệu viêm và thành phần mỡ máu, bao gồm cholesterol toàn phần, cholesterol xấu và triglyceride.Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Rui Curi, làm việc tại Đại học Cruzeiro do Sul, cho biết: Nghiên cứu này mang lại hy vọng cho những bệnh nhân tiểu đường loại 2. Ông nói: Các thí nghiệm được tiến hành trên chuột Goto-Kakizaki - mô hình bệnh tiểu đường loại 2 giống như con người, phát hiện ra rằng tình trạng kháng insulin có thể giảm ở những con vật này bằng cách điều chỉnh phản ứng viêm của các tế bào lympho - một dạng tế bào bạch cầu - từ trạng thái ủng hộ viêm sang trạng thái chống viêm. Quá trình này tương tự như phản ứng của người bị kháng insulin khi bổ sung axit béo omega-3. Tiến sĩ Curi cho biết những thay đổi ở tế bào lympho - tế bào bạch cầu giúp bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm trùng và bệnh tật, có tác động rất lớn đến các tế bào khác của hệ thống miễn dịch, gây ra hiệu ứng dây chuyền.Tiến sĩ Curi giải thích: Hầu hết người bệnh tiểu đường đều bị tình trạng viêm, điều này ảnh hưởng đến các con đường truyền tín hiệu insulin, thúc đẩy tình trạng kháng insulin.Vì vậy, bổ sung dầu cá giúp đảo ngược tình trạng viêm, thể hiện tác dụng chống viêm đáng kể. Do đó, các nhà khoa học cho rằng tác động của axit béo omega-3 lên tế bào lympho, điều chỉnh chúng từ trạng thái viêm sang trạng thái chống viêm, có thể đã kích hoạt quá trình giảm tình trạng kháng insulin, theo ScitechDaily.
Thanh niên Quảng Ninh lan tỏa ý nghĩa của phong trào 'Sinh viên 5 tốt'
Theo thông cáo của Văn phòng T.Ư Đảng, ngày 24.1, T.Ư Đảng đã bế mạc Hội nghị T.Ư Đảng khóa XIII sau 2 ngày làm việc. Tại hội nghị, T.Ư Đảng đã cho ý kiến về giới thiệu nhân sự lãnh đạo một số cơ quan nhà nước nhiệm kỳ 2021 - 2026 để Bộ Chính trị chính thức giới thiệu Quốc hội bầu, phê chuẩn theo quy định.T.Ư Đảng cũng đã thông qua Nghị quyết Hội nghị T.Ư Đảng khóa XIII.Phát biểu bế mạc Hội nghị T.Ư Đảng khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết T.Ư thống nhất với phương án của Bộ Chính trị về giới thiệu, bố trí cán bộ các cơ quan sau khi sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy mới.T.Ư đã bầu bổ sung 3 ủy viên Ủy ban Kiểm tra T.Ư; bầu kiện toàn chức danh Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra T.Ư và bầu bổ sung 1 ủy viên Bộ Chính trị, 1 ủy viên Ban Bí thư với số phiếu tín nhiệm gần như tuyệt đối. T.Ư Đảng cũng đồng ý cho 1 ủy viên T.Ư thôi tham gia Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XIII vì vi phạm kỷ luật.Tổng Bí thư nhấn mạnh, việc kiện toàn Ủy ban Kiểm tra T.Ư, bổ sung ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ góp phần tăng cường sức mạnh lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời chuẩn bị một bước cho nhân sự Đại hội XIV sắp tới. Cũng theo Tổng Bí thư, phương án giới thiệu nhân sự đã được T.Ư cho ý kiến là cơ sở quan trọng để Bộ Chính trị chính thức giới thiệu các cơ quan Nhà nước bầu, phê chuẩn theo quy định, góp phần bảo đảm tổ chức bộ máy mới hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Honor X9c có khả năng kháng nước và bụi đạt chuẩn IP65M ("M" là viết tắt của khả năng bảo vệ 360° khỏi tia nước). Đặc biệt, máy còn được nâng cấp độ cảm ứng để người dùng có thể dễ dàng chụp ảnh, trả lời tin nhắn, thao tác trên máy linh hoạt ngay cả khi tay bị ẩm ướt.Honor X9c còn gây ấn tượng khi là smartphone đầu tiên trang bị pin Silicon-carbon dung lượng lớn 6.600 mAh. Chỉ với một lần sạc, người dùng có thể trải nghiệm đến 48,4 giờ nghe nhạc liên tục hoặc 25,8 giờ xem video trực tuyến. Kèm với đó là công nghệ sạc nhanh Honor SuperCharge 66W cho phép nạp đầy năng lượng chỉ trong thời gian ngắn, kết hợp cùng hệ thống AI (trí tuệ nhân tạo) điều chỉnh theo thói quen sạc. Về thiết kế, Honor X9c được trang bị màn hình cong AMOLED 6,78 inch, với độ phân giải chuẩn 1,5K, tốc độ làm tươi 120 Hz cùng độ sáng tối đa lên đến 4.000 nit, mang đến trải nghiệm hiển thị sắc nét, chi tiết. Với cam kết luôn phát triển sản phẩm đặt người dùng làm trung tâm, màn hình Honor được hỗ trợ một loạt tính năng tiên tiến nhằm bảo vệ thị giác như công nghệ khử nháy sáng tần số cao PWM Dimming 3.840 Hz trên HONOR X9c, kèm chế độ hiển thị ban đêm sinh học mang lại cảm giác thoải mái ngay cả khi sử dụng trong thời gian dài. Đối với mẫu máy X9c smart, sản phẩm được trang bị màn hình lớn LCD 6,8 inch, tốc độ làm tươi 120 Hz và độ sáng đạt 850 nit và độ phân giải 2.412 x 1.080 mang đến khả năng hiển thị mọi hình ảnh, video rõ ràng. Cả Honor X9c và Honor X9c smart đều được trang bị hệ thống camera chính 108 MP đi kèm cảm biến lớn 1/1,67 inch và khẩu độ f/1.75 giúp mang đến những bức ảnh sắc nét. Đặc biệt, camera của X9c series có khả năng chụp ảnh với mức zoom 10x và riêng Honor X9c còn có thêm công nghệ chống rung quang học (OIS) đảm bảo những bức ảnh luôn rõ nét dù trong điều kiện rung lắc hay ánh sáng yếu.Ngoài ra, cả hai sản phẩm đều có thiết kế siêu mỏng nhẹ, với Honor X9c có kích thước 7,98 mm và nhẹ 189 g, còn với Honor X9c smart có kích thước 7,88 m và 193 g. Cả hai đều chạy trên hệ điều hành MagicOS 8.0 trên nền tảng Android 14 và có dung lượng lưu trữ là 12 GB - 256 GB. Điểm khác biệt là Honor X9c có bộ vi xử lý Qualcomm Snapdragon 6 Gen 1 và với Honor X9c smart là bộ vi xử lý MediaTek Dimensity 7025-Ultra.Tại thị trường Việt Nam, Honor X9c sẽ được mở bán đặc biệt tại hệ thống FPT Shop với giá bán chính thức là 9,49 triệu đồng kèm bộ quà tặng hấp dẫn là Honor Band 9 và tai nghe Honor Choice Earbuds X7e. Trong khi đó, phiên bản Honor X9c smart sẽ được bán đặc quyền tại hệ thống Thế Giới Di Động với giá bán chính thức là 7,99 triệu đồng và tặng kèm theo Honor Band 9 và Honor Choice Earbuds X5.
Những thói quen dùng smartphone không nên bỏ qua
Ở trận chung kết AFF Cup 2024, đội tuyển Việt Nam đánh bại Thái Lan với tổng tỷ số 5-3 sau 2 lượt trận: thắng 2-1 trận lượt đi và 3-2 trận lượt về. Đây là lần thứ 3 “Những chiến binh sao vàng” lên ngôi tại giải đấu số 1 Đông Nam Á dành cho đội tuyển quốc gia. Hành trình vô địch của thầy trò HLV Kim Sang-sik cũng hoàn toàn thuyết phục khi bất bại cả giải đấu: 7 thắng, 1 hòa.Khoảng 14 giờ 30, các thành viên của đội tuyển Việt Nam đã có mặt ở sân bay Nội Bài (TP.Hà Nội). Nhiều CĐV Việt Nam đã đứng đợi từ sớm để chúc mừng chiến tích tuyệt vời của thầy trò HLV Kim Sang-sik.Trong số các thành viên của đội tuyển Việt Nam, tình trạng của Xuân Son nhận được sự chú ý đặc biệt. Phút 32 trận chung kết lượt về, tiền đạo đội tuyển Việt Nam gặp chấn thương và phải rời sân, được đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán anh bị gãy cả hai xương ở ống chân phải, đòi hỏi quá trình điều trị và phục hồi dài hạn. Về đến sân bay Nội Bài, Xuân Son vẫn tỏ ra rất đau đớn. Tiền đạo 27 tuổi sau đó được xe cứu thương đón tại sân bay. Dự kiến, Xuân Son sẽ được phẫu thuật tại Trung tâm Chấn thương chỉnh hình và y học thể thao, Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec. Đây là Trung tâm Y học thể thao xuất sắc, theo chuẩn của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) - hệ thống tiêu chuẩn cao nhất dành cho các cơ sở y tế và bệnh viện cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tối ưu cho các cầu thủ bóng đá châu Á. Sau khi phẫu thuật, dự kiến Xuân Son cần từ 5 - 8 tháng để hồi phục hoàn toàn chấn thương. Nếu phục hồi tốt, cầu thủ 27 tuổi có thể sớm trở lại sân cỏ vào cuối năm nay.Asean Mitsubishi Electric Cup 2024 được trình chiếu trực tiếp và trọn vẹn trên FPT Play, tại: http://fptplay.vn
